Rezystory bezpiecznikowe to elementy bierne nie wytwarzające energii elektrycznej. Główną cechą charakteryzującą elementy pasywne m.in. rezystory bezpiecznikowe jest fakt, że wyłącznie pobierają energię elektryczną (w przypadku rezystorów energia elektryczna zamieniana jest na ciepło). Ponadto, istotną cechą rezystorów bezpiecznikowych, jest ich wytrzymałość na obciążenie elektryczne. Nieznaczne przekroczenie nominalnej mocy przepływającej przez rezystor bezpiecznikowy powoduje jego przepalenie. W porównaniu z wkładkami topikowymi (drutowe bezpieczniki rurkowe), które posiadają podobną nominalną wartość prądu zadziałania, rezystory bezpiecznikowe cechują się większą charakterystyką przeciążeniową krótkotrwałą. Innymi słowy rezystory bezpiecznikowe charakteryzują się „dłuższą zwłoką” od bezpieczników zwłocznych rurkowych – tzw. aparaturowych czy radiowych.

Charakterystyka rezystorów bezpiecznikowych

Do podstawowych parametrów technicznych rezystorów bezpiecznikowych, najczęściej oferowanych w branży elektronicznej zaliczymy:

  • moc znamionową – to moc wydzielana przez rezystor bezpiecznikowy w postaci wytworzonego ciepła, nie wpływającego na jego parametry techniczne. Przekroczenie dopuszczalnej wartości, może doprowadzić do zmiany np. rezystancji rezystora lub do jego uszkodzenia. Najczęściej występują rezystory bezpiecznikowe o mocy znamionowej 0.5W, 1W i 2W.
  • montaż – metoda montażu typu THT (Through – Hole Technology), polegająca na przewlekaniu przez otwory w płytkach wyprowadzeń rezystora w postaci drutów. Łączenie z płytką odbywa się, poprzez lutowanie do ścieżek układu płytki od strony przeciwnej do strony montażu rezystora bezpiecznikowego.
  • rezystancję nominalną – rezystory bezpiecznikowe charakteryzują się opornością w zakresie od 100mΩ do 10kΩ.
  • rodzaj rezystora – bezpiecznikowy, metalizowany. Wyróżniamy również m.in. rezystory: SMD, bezindukcyjne, grzejne oraz audio.
  • tolerancję – parametr tolerancji (klasa dokładności) oscyluje w granicy +/- 10%.
  • wymiary korpusu – najpopularniejsze wymiary rezystorów bezpiecznikowych to: Ø3.5 x 10mm oraz Ø5 x 12mm.
  • wymiary wyprowadzeń – to druty o wymiarach: Ø0.54 x 28mm oraz Ø0.7 x 25mm.
  • wyprowadzenia – osiowe.
  • zakres temperatur – wynosi od -55°C do +155°C.

Precyzyjne parametry techniczne czynią rezystory bezpiecznikowe unikalnymi w całym układzie płytki obwodu drukowanego PCB (Printed Circuit Board). Ich rola w całym układzie, tak jak i innych podzespołów jest precyzyjnie określona. Ponadto, na rezystorach bezpiecznikowych dostępnych w asortymencie producentów nanoszone jest oznaczenie kodowe, tzn. cyfrowo – literowe lub kod kreskowy, określający najważniejsze parametry techniczne podzespołu. Wyróżniamy kod paskowy naniesiony bezpośrednio na rezystorze w ilości 4 i 5 pasków, z którego możemy odczytać m.in. wartości rezystancji, mnożnik oraz dopuszczalną tolerancję. Występują również rezystory z kodem 6 paskowym, gdzie dodatkowym parametrem jest współczynnik temperaturowy.

Podczas montażu rezystorów bezpiecznikowych możemy zastosować trzy sposoby połączenia:

  • szeregowe – połączenie to umożliwia sumowanie rezystancji poszczególnych rezystorów bezpiecznikowych tworząc w efekcie rezystancję zastępczą (rezystancję wypadkową). W taki sposób tworzy się jeden rezystor bezpiecznikowy zależny od rezystorów składowych.
  • równoległe – w tej metodzie połączenie rezystorów bezpiecznikowych, powoduje zmniejszenie rezystancji wypadkowej w zależności od rezystancji pojedynczego rezystora bezpiecznikowego. Oznacza to, że rezystancja wypadkowa jest wynikiem dzielenia rezystancji jednego rezystora bezpiecznikowego przez ilość rezystorów w całym połączeniu równoległym.
  • mieszane (szeregowo – równoległe).

Zasada działania rezystora bezpiecznikowego wymusza jego natychmiastową reakcję w postaci przerwania przepływu energii elektrycznej, w przypadku nagłego zagrożenia dla urządzenia lub użytkownika. W sytuacji, gdy np. gniazdo wejściowe napięcia rezystancji urządzenia zostanie poddane działaniu impulsów wysokiego napięcia (m.in. w wyniku błyskawicy lub przełączenia systemu zasilania), rezystor bezpiecznikowy wybuchnie w wyniku zwiększenia rezystancji (nastąpi wysoka impedancja).