Przekaźnik jest rodzajem elektrycznie sterowanego urządzenia, którego zadaniem jest otwieranie i zamykanie obwodu elektrycznego, aby wpływać na pracę innych urządzeń w obrębie tego samego lub innego obwodu. We współczesnych procesach przemysłowych, przekaźniki stanowią niezwykle ważny element i ich poprawne zrozumienie jest przydatne dla każdej osoby, która ma z nimi styczność na polu zawodowym

Podstawowe zadania przekaźnika

Stanowi część separującą sekcję przełączania od sekcji sterowania. Ponadto pozwala przełączać obciążenia dużej mocy z wysokim napięciem oraz prądem o wysokim natężeniu przy jednoczesnym małym zużyciu energii nawet w sytuacji gdzie występują małe sygnały elektryczne. Przekaźniki znajdują zastosowanie między innymi w różnego rodzaju systemach kontroli temperatury oraz sprzętach sterowniczych. Pełnią ważną funkcję w branży motoryzacyjnej, ponieważ gwarantują one poprawny przepływ prądu z akumulatora do odbiornika. To one są odpowiedzialne za zapewnienie ogrzewania wewnątrz samochodu oraz funkcjonowanie świateł przeciwmgłowych, mijania i drogowych. Są one również niezbędne do systemu odpowiedzialnego za otwieranie i zamykanie centralnego zamka.

Główne rodzaje przekaźników

Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje przekaźników — elektromagnetyczne i półprzewodnikowe, zwane również przekaźnikami ssr. Funkcjonują one podobnie i opierają się na przełączaniu obwodu obciążenia sterowanego za pomocą sygnału niskonapięciowego odizolowanego obwodu wejściowego. Przekaźniki elektromagnetyczne działają na zasadzie elektromagnesu i za pomocą pola magnetycznego, które wytworzone zostaje przez prąd płynący w cewce, przyciąga stalową zworę. Powoduje to zamknięcie lub otwarcie styku w zależności od obecności napięcia wejściowego. Przekaźnik ssr korzysta z transoptora w celu oddzielenia obwodu wejściowego i wyjściowego. Zamienia on sygnały elektryczne na optyczne i przekazuje je pomiędzy sekcjami wejścia i wyjścia. W przekaźnikach statycznych — przekaźnikach ssr — nie znajdują się żadne elementy ruchome. Ich rolę jako urządzenia przełączające przejmują tranzystory, tyrystory albo triaki. Gdy prąd wejściowy dociera do diody elektroluminescencyjnej, wytwarza ona promieniowanie w podczerwieni. Gdy ogniwo fotowoltaiczne zostanie oświetlone, wytworzone zostaje napięcie, które steruje elementem wyjściowym.

Wady i zalety przekaźników ssr

Posiadają one stosunkowo mało ilość wad. W przypadku tego rodzaju przekaźników wymagane jest stosowanie radiatorów, gdyż duża rezystancja w stanie załączenia przekłada się na wydzielanie się ciepła. Oprócz tego występuje również duży spadek napięcia na złączu. Ostatnią wadą jest spora wrażliwość przekaźników statycznych na przepięcia. Z tego powodu niezbędne jest używanie układu RC albo warystora. Przekaźniki półprzewodnikowe cechują się wysoką częstotliwością pracy i znaczną szybkością pracy. Wymagają przy tym mało mocy do przesterowania przekaźnika. Całkowicie elektroniczne sterowanie powoduję, że nie istnieje możliwość wystąpienia zakłóceń elektromagnetycznych. Brak części ruchomych przekłada się na bezgłośnie funkcjonowanie, co może być wyjątkowo atrakcyjne dla przestrzeni biurowych. Oprócz dużej trwałości i niezawodności działania, przekaźniki ssr są wyjątkowo odporne na wszelkiego rodzaju wstrząsy, wibracje oraz zanieczyszczenia środowiskowe.

Jakie są praktyczne pozytywy wynikające z istnienia przekaźników elektrycznych?

Na przykładzie ich wykorzystania w samochodach łatwo jest zauważyć, że tego rodzaju przekaźniki są bardzo atrakcyjną opcją. Dzięki ich istnieniu możliwe jest używanie cienkich przewodów elektrycznych do przewodzenia prądu o natężeniu sięgającym nawet kilkudziesięciu amperów. Dzięki temu możliwe jest znaczne ograniczenie kosztów wytwarzania przewodów elektrycznych przy jednoczesnym zredukowaniu wymaganej przestrzeni. Chociaż przekaźniki elektryczne, w tym przekaźniki ssr, są względnie niezawodnymi urządzeniami, to może się zdarzyć sytuacja, w wyniku której dojdzie do uszkodzenia mechanicznego lub elektrycznego. W takim przypadku trzeba pamiętać, że podczas wymieniania przekaźnika należy zastąpić go tym samym typem. Oprócz samochodów przekaźniki statyczne znajdują zastosowanie również w maszynach pakujących, urządzeniach spawalniczych, kserokopiarkach czy nawet systemy przetwarzania tworzyw sztucznych. We wszystkich tych przypadkach przekaźniki ssr przyniosły pozytywne skutki.